Waarom krult mijn haakwerk? Zo lees je je steken
Ik had laatst een rond haakwerkje op tafel liggen dat er eerst nog heel onschuldig uitzag. Na een paar toeren begon het omhoog te staan als een klein kommetje. Herkenbaar?
Krullen is geen teken dat je niet kunt haken. Het is juist een handige aanwijzing over de verhouding tussen je steken, je spanning en het patroon.
Welke kant krult je haakwerk op?
Leg je haakwerk plat op tafel zonder het glad te duwen. Staat een rond werk omhoog aan de rand, alsof het een bakje wil worden? Dan groeien je toeren waarschijnlijk niet snel genoeg. Je hebt te weinig steken toegevoegd.
Gaat de rand juist golven of ribbelen? Dan zijn er waarschijnlijk meer steken bijgekomen dan je werk kwijt kan. Bij een platte cirkel is de kunst dat elke nieuwe toer net genoeg ruimte krijgt om naast de vorige te liggen. Te weinig ruimte maakt een kommetje, te veel ruimte maakt golfjes.
Krult vooral de onderkant van een lapje, bijvoorbeeld bij een sjaal of deken? Kijk dan eerst naar je opzetketting. Die eerste ketting kan strakker zijn dan de rest van je haakwerk, zeker als je nog zoekt naar een ontspannen ritme. Een handige truc: haak je opzetketting met een haaknaald die een maat groter is, en stap daarna over op je gewone naald.
Tel voordat je iets verandert
Bij rond haken is tellen vaak de vriendelijkste oplossing. Ik weet het: je wilt liever lekker doorhaken dan na iedere toer je steken nalopen. Maar juist bij een cirkel voorkomt ÊÊn minuut tellen dat je later een hele avond moet uithalen.
Veel ronde patronen bouwen op met een vast ritme van meerderingen. Als je per ongeluk een meerdering overslaat, trekt je werk samen. Haak je er ongemerkt eentje extra, dan ontstaat er ruimte die zich als een golfje laat zien.
Tel de steken van de toer die je net hebt gehaakt en vergelijk ze met het patroon. Vooral wanneer je in spiralen haakt, bijvoorbeeld bij amigurumi, helpt een steekmarkeerder om het begin van je toer aan te geven.
Niet iedere cirkel wil meteen plat liggen
Sommige steken geven van zichzelf een steviger, dichter weefsel. Met vasten kan een cirkel bij de eerste toeren een beetje bol ogen, ook wanneer je stekenaantal klopt. Leg hem neer, geef hem zachtjes vorm met je handen en haak nog een of twee toeren. Vaak zie je dan pas of het echt een kommetje wordt.
Andersom geldt hetzelfde voor een luchtige steek met stokjes: die kan tijdelijk wat golven voordat de volgende toer alles stabiliseert. Verander dus niet meteen het aantal meerderingen zodra je ÊÊn klein rimpeltje ziet.
Waarom krult mijn haakwerk in rechte toeren?
Bij een recht gehaakt lapje zit de oorzaak vaak aan de zijkanten. De laatste steek van een toer is berucht, omdat hij minder duidelijk zichtbaar kan zijn. Draai je werk en kijk goed naar de V-vormpjes bovenaan je steken. Haak je laatste steek echt in de laatste steek, niet in de ruimte ernaast.
Mijn vaste gewoonte bij een nieuw patroon: ik tel de eerste vijf toeren. Als het patroon zegt dat ik 28 steken moet hebben, controleer ik of dat ook echt 28 blijft. Daarna zien mijn ogen meestal vanzelf waar de eerste en laatste steek zitten.
Gebruik je een reliÃĢfsteek of haak je alleen in de voorste of achterste lus? Dan kan een lichte krul juist onderdeel zijn van het uiterlijk. Probeer de structuur niet plat te dwingen voordat je weet hoe het eindresultaat bedoeld is.
Je haaknaald en handspanning
Een haaknaald die te klein is voor jouw manier van haken kan een stug, strak lapje geven dat eerder omkrult. Haak je van nature los, dan kan een te grote naald juist te veel ruimte geven, waardoor je werk gaat golven.
Die maat op het etiket is een beginpunt. Iedereen trekt de draad anders door de lus. Ik haak altijd een proeflapje wanneer ik een garen voor het eerst gebruik. Voelt het als een plank en krult het meteen op? Probeer ÊÊn maat grotere haaknaald. Is het erg slap en golft het? Probeer ÊÊn maat kleiner.
Let ook op je handen. Als je de draad stevig aanspant omdat je bang bent dat je steken los worden, pauzeer dan even. Een steek mag netjes zijn zonder dat je hem dichttrekt.
Soms ligt het aan het garen
Katoen is weinig elastisch en laat elke onregelmatigheid in je spanning zien. Bij een mandje of onderzetter is die stevigheid juist fijn. Bij een luchtige omslagdoek kan hetzelfde katoen stug aanvoelen en eerder krullen als je te dicht haakt. Een glad garen laat steken helder uitkomen, terwijl een pluiziger garen kleine verschillen in spanning zachter maakt. Meer over garensoorten lees je in haakgaren vergelijken.
Zo herstel je een krul zonder haast
Is de laatste toer net te strak of te ruim? Dan kun je die ene toer uithalen en opnieuw haken. Bij een afgewerkt werk van natuurlijke vezels kan wassen en opspannen helpen om lichte krullen rustiger te maken. Maak het werk voorzichtig vochtig, leg het in de gewenste vorm neer en laat het drogen. Haak je met acryl? Dan kun je het werk voorzichtig stomen in plaats van nat maken. Houd het strijkijzer wel boven het haakwerk, want acryl kan smelten.
Geef je volgende toer een controle
Leg je haakwerk op tafel en kies ÊÊn controlepunt: tel je steken, check je meerderingen of vergelijk je haaknaald met het garen. Haak daarna ÊÊn toer verder en kijk opnieuw. In de Haakencyclopedie vind je uitleg van de basissteken als je twijfelt over de steek waarin je moet insteken.
Een haakwerk dat een beetje eigenwijs krult, geeft je niet op je kop. Het wijst je alleen de weg naar de volgende steek.
Zin om (nog beter) te leren haken?
In de Een Mooi Gebaar Club vind je meer dan 400 patronen als PDF, meer dan 15 videocursussen voor links- Ên rechtshandigen, een Steek-o-theek en elke week samen haken. Zo komen je projecten nu echt af.
Vanaf âŦ25 per maand ¡ 14 dagen niet goed, geld terug
Finishing Friday: een heel jaar Club voor âŦ199
Deze Black Friday koop ik niets, ik maak iets. Maak af wat al in je kast ligt en haak in december cadeautjes van je restjes, samen met de Club. Meer dan 400 patronen als PDF, alle videocursussen en elke week samen haken. En âŦ199 blijft je prijs.
Alleen van vrijdag 27 tot en met maandag 30 november ¡ 14 dagen niet goed, geld terug
Creatieve, enthousiaste en lieve Iris van Meer is het gezicht achter Een Mooi Gebaar en vertaalt, ontwerpt en deelt meer dan duizend haakpatronen met jullie op dit stukje internet.
Mijn verhaal, over hoe ik van onhandige knutselaar toch nog creatieve ondernemer ben geworden, lees je hier: Mijn Verhaal
Als je contact met Iris wil opnemen, ga je naar de contactpagina

