Onzichtbaar minderen
Als je haakwerk maakt, is het prettig dat de steken die je maakt, zo goed mogelijk bij elkaar passen. Als je bij amigurumi (gehaakte knuffeltjes) of andere haakpatronen mooie ronde vormen in je werk wilt maken, zul je afwisselend steken meerderen en minderen om het gewenste effect te bereiken. Als je dan onzichtbaar minderen leert, wordt het nog mooier!
In het Nederlands beschrijven we het minderen vaak met 'min', 'smh' of met 'haak elke 2e en 3e steek samen'. Met samenhaken en minderen wordt hetzelfde bedoeld in dit geval. In Engelstalige patronen wordt minderen vaak beschreven als 'dec', wat de afkorting is voor 'decrease'.
Op deze pagina laat ik je zien hoe je kunt minderen met vasten, met foto's en filmpjes (voor links- en rechtshandigen).
Ga meteen naar
- Onzichtbaar minderen met vasten
- Video-tutorial
- Linkshandige video
- Rechtshandige video
- Een klein voorbeeld met stekenaantallen
- Zo houd je je minderingen gelijkmatig
- Wanneer kies je beter voor een gewone mindering?
- Veelvoorkomende vragen
- Oefenen op een klein bolletje
- Gerelateerde technieken
- Veelgestelde vragen
- Jess Huff haakpatronen

Onzichtbaar minderen met vasten
Deze steek wordt in mijn haakpatronen 2samengehaaktevasten genoemd, omdat dat precies is wat je doet. Je haakt 1 vaste per steek voor twee steken (dus 2 vasten totaal), samen af tot één steek, waardoor je geminderd hebt. Hiermee kun je bijvoorbeeld een ronde vorm kleiner maken. Om dat 'onzichtbaar' te maken, haken we alleen door de voorste lussen van de steken. Daarmee maken we aan de achterkant 'ruimte' om de steek naar binnen te laten vallen, waardoor het minder opvalt dan wanneer je door twee lussen per steek heen zou minderen.
Ben je er klaar voor? Daar gaan we!
Stap 1: steek de haaknaald onder de voorste lus van de eerste steek
Haaksteken hebben een voorste en achterste lus bovenop die samen een soort V-vorm maken. De voorste lus is de lus die naar je toe ligt, de ene poot van de V als het ware, de achterste lus is de lus die van je afligt, en vormt de andere poot van de V-vorm.

In bovenstaande sterk ingezoomde foto kun je zien dat de voorste lussen met wit gemarkeerd zijn en de achterste lussen met groen. Dat heb je nodig voor onzichtbaar minderen.

Op bovenstaande foto zie je een naald onder alleen de voorste lus door.
Voor het onzichtbaar minderen beginnen we met het steken van de haaknaald onder de voorste lus van de eerste steek.

Die voorste lus is in bovenstaande foto wit gemarkeerd.

Als je de haaknaald erdoor gestoken hebt, ziet het er zo uit als in de bovenstaande foto.
Stap 2: Steek de haaknaald door de voorste lus van de volgende steek
Nu ga je op zoek naar de voorste lus van de tweede steek. Die is wit gemarkeerd in onderstaande foto.

Ook daar steek je je haaknaald van onder naar boven doorheen, zoals de stopnaald doet in onderstaande foto:

Het ziet er dan zo uit, dat je een lus op de haaknaald hebt, dan de voorste lus van de eerste steek en dan de voorste lus van de tweede steek.

Stap 3: Sla de draad om en haal een lusje op
Nu sla je de draad om en haal je een lusje op door de twee voorste lussen heen, maar nog NIET door de lus op de haaknaald.

Voor de duidelijkheid: je gaat wél onder de groene lusjes door met je haaknaald en de draad, maar NIET onder het rode lusje in de volgende foto:

Als het goed is heb je nu nog 2 lusjes op de haaknaald over:

Stap 4: Sla de draad om en haal door beide lusjes heen
Dan sla je de draad om en haal je door beide lusjes heen

Tadaah! Je 2samengehaaktevasten is af, oftewel je mindering is gelukt!
Je kunt in onderstaande belachelijk dichtbij ingezoomde foto zien hoe het gewerkt heeft. In blauw en paars zie je 'gewone' vasten, die niet geminderd zijn. Bij groen zie je de mindering die gemaakt is, omdat die 'ontstaat' uit een blauw en een gele steek. De V-vormen die steeds zo netjes in elkaar vallen: dat heb je bij die mindering dus onderbroken, door 1 V-vorm uit 2 V-vormen te laten komen. Toch zien de steken er van de zijkant en bovenkant wél gewoon hetzelfde uit en is de mindering daarom zo onzichtbaar mogelijk.

Video-tutorial
Kom je er met de foto's niet uit, of kijk je liever naar een video, dat kan! Als je linkshandig bent kun je de linkervideo bekijken (of bovenste als je op een mobiele telefoon kijkt), als je rechtshandig bent kun je de rechtervideo bekijken (of de onderste als je op een mobiele telefoon kijkt). Veel haakplezier!
Linkshandige video
Rechtshandige video
Een klein voorbeeld met stekenaantallen
Stel dat je patroon zegt: "4 vasten, minderen" en je herhaalt dit zes keer. Je begint bijvoorbeeld met 30 steken. In elke herhaling maak je vier gewone vasten en één mindering. Die mindering gebruikt twee steken, maar telt als één nieuwe steek.
Elke herhaling vermindert je toer dus met één steek. Na zes herhalingen heb je 24 steken over. Tel je steken aan het einde van de toer gerust even na. Dat is geen teken dat je onzeker bent, maar juist een fijne gewoonte waarmee je volgende toeren ontspannen verder kunt haken.
Zo houd je je minderingen gelijkmatig
De grootste winst zit vaak niet in sneller haken, maar in een rustig en gelijkmatig ritme. Trek de eerste lus die je door de twee voorste lussen haalt niet te strak aan. Als die lus heel klein wordt, moet je bij de volgende toer extra hard duwen om onder de steek te komen. Een beetje ruimte op je haaknaald werkt veel prettiger.
Let ook op je draadspanning. Haak je vasten heel strak, dan kunnen minderingen wat stug aanvoelen. Haak je juist los, dan kan de vulling later zichtbaar worden. Probeer vooral een spanning te vinden die prettig voelt en waardoor je steken dicht genoeg bij elkaar liggen. Meer over spanning en garens lees je in een aparte blog.
Bij grotere knuffels kan het helpen om na een mindertoer de vulling even te verdelen. Duw de vulling zachtjes naar de plekken die voller mogen zijn, bijvoorbeeld de wangen, buik of onderkant van een pootje. Voeg liever kleine plukjes toe dan één grote prop. Zo blijft je vorm rond terwijl je werk smaller wordt.
Wanneer kies je beter voor een gewone mindering?
Onzichtbaar minderen is prachtig voor dichte, ronde amigurumi, maar het is niet voor ieder haakwerk de beste keuze. Haak je een plat deel in heen-en-weergaande toeren, een open structuur of een decoratieve rand? Dan kan een gewone mindering beter passen bij het steekbeeld van de rest van je werk.
Ook als een patroon nadrukkelijk aangeeft dat je onder beide lussen moet minderen, is het slim om die aanwijzing te volgen. Soms is een iets zichtbaardere mindering juist onderdeel van een vorm, zoals een duidelijke hoek, een plooi of een lijn in een kledingstukje.
Veelvoorkomende vragen
Zie je toch kleine gaatjes bij je minderingen?
Dan kan het helpen om iets minder hard aan de draad te trekken wanneer je de eerste lus door de twee voorste lussen haalt. Controleer ook of je echt alleen de voorste lussen oppakt. Wanneer je per ongeluk een hele steek meeneemt, wordt de mindering dikker.
Wordt je werk aan de bovenkant wat hoekig tijdens het sluiten van een bolletje?
Dat ligt niet altijd aan de minderingen. Bij de laatste paar toeren zitten er steeds minder steken in je ronde en wordt de opening vanzelf kleiner. Vul het deel op tijd, voordat het gat te smal is voor je vingers. Daarna kun je rustig verder minderen en de laatste opening dichtwerken volgens je patroon.
Sla je soms een steek over?
Zet dan je steekmarkeerder terug in de eerste steek van de toer en tel vanaf daar. Vaak zie je snel waar het verschil is ontstaan en kun je kiezen wat voor jouw project het prettigst voelt.
Oefenen op een klein bolletje
Wil je de techniek eerst zonder patroon proberen? Haak dan een klein rondje met 6 vasten in een magische ring. Meerder een paar toeren tot je 24 of 30 steken hebt, haak één of twee toeren zonder te meerderen en begin daarna met onzichtbaar minderen. Je ziet dan heel duidelijk hoe de vorm weer naar binnen loopt.
Zo'n proefbolletje is ook een fijne plek om verschillende garens of haaknaalden uit te proberen. Bij een pluizig garen zie je de minderingen nauwelijks, terwijl glad katoen juist goed laat zien hoe netjes je steken liggen.
Gerelateerde technieken
- Magische ring — het begin van bijna elke amigurumi
- De perfecte cirkel — hoe je rondje plat blijft
- Haken voor beginners — gratis cursus met alle basissteken
- Amigurumi patronen — oefen met echte knuffelpatronen
Vond je deze tutorial leerzaam en wil je dat iemand anders het óók kan leren? Deel dan!
Wil je je resultaat showen? Of kom je er niet uit? Word lid van de gratis gezellige Een Mooi Gebaar Groepspagina op Facebook en stel je vraag aan meer dan 12.500 enthousiaste haaksters!
Veelgestelde vragen
Wat is onzichtbaar minderen bij haken?
Onzichtbaar minderen (in het Engels: invisible decrease of inv dec) is een speciale haaktechniek om twee steken samen te voegen zonder dat er opvallende bobbels, vervormingen of gaatjes in je haakwerk ontstaan.
Hoe haak je een onzichtbare mindering?
Je steekt je haaknaald achtereenvolgens alléén door de voorste lussen van twee opeenvolgende steken. Sla de draad om en haal deze door de eerste twee lussen op je naald. Sla nogmaals de draad om en haal deze door de laatste twee lussen. Zo maak je van twee steken één strakke, platte steek.
Waarom is onzichtbaar minderen zo belangrijk bij amigurumi?
Bij het haken van knuffeltjes (amigurumi) vul je het werk op met kussenvulling. Bij een normale mindering ontstaan vaak kleine gaatjes waar de witte vulling doorheen piept. Onzichtbaar minderen sluit de steken naadloos aan, waardoor het haakwerk dicht blijft en de vulling netjes binnenin verborgen blijft.
Wat is het verschil met gewoon minderen?
Bij gewoon minderen steek je door allebei de lussen van twee steken. Hierdoor ontstaat een vrij dikke, verhoogde steek met een klein openingetje eronder. Bij de onzichtbare mindering gebruik je alleen de voorste lussen, waardoor de nieuwe steek exact dezelfde hoogte en dikte krijgt als de normale steken eromheen.
Werkt onzichtbaar minderen ook als je heen en weer haakt?
Onzichtbaar minderen komt het allerbeste tot zijn recht bij haakwerk in het rond (zoals knuffels, mutsen of ballen) waarbij de goede kant van het werk altijd naar buiten wijst. Als je heen en weer haakt in rijen, zie je soms ook de 'verkeerde' kant van de steek, maar ook dan levert het een veel strakker resultaat op dan de traditionele mindering.
Jess Huff haakpatronen
Deze schitterende Jess Huff haakpatronen bestaan uit lossen, vasten, minderingen en meerderingen en kun jij nu ook maken!
-
Holly de Hooglander
-
Jaguar Haakpatroon
-
Gratis Kiki Kip Haakpatroon
-
Ezel Haakpatroon
-
Gratis Gemberkoek Mannetje Haakpatroon
-
Sneeuwman haken
-
Giraf Haakpatroon Amigurumi Knuffel Haken
-
Kikker Amigurumi Haakpatroon
-
Esther de Olifant - Nieuw haakpatroon
-
Haakpatroon Koe: Caroline de Koe
-
Mimi de Aap Haakpatroon
-
Ginnie de Giraf Haken
-
Laurence de Leeuw Haakpatroon
-
Regina de Heks Haakpatroon
-
Esther de Olifant Haakpatroon
-
Gratis Leeuw Haakpatroon
-
Draak - Gratis haakpatroon
-
Valentijns Hart - Gratis Haakpatroon
-
Gratis en makkelijk Panda Haken (Amigurumi haakpatroon)
-
Pinguin haakpatroon
-
Kerstman haakpatroon
-
Dino Haakpatroon
-
Zane de Zebra Haakpatroon
-
Hond haakpatroon
-
Kat Knuffel - Gratis haakpatroon
-
Harriet het Nijlpaard
-
Loki de Lama Haakpatroon
-
Sage het Schaap
-
Paisley het Varken Gratis Amigurumi Haakpatroon
-
Baby Alien - Yoda Haakpatroon
-
Dash het Rendier - GRATIS AMIGURUMI PATROON
-
Benedict De Beer Haakpatroon
-
Harriet het Nijlpaard (Oude Versie)
-
Walter de Wolf
-
Rita de Wasbeer Haken
-
Harry de Egel
-
Heidi het Paard
-
Rose het Konijn
-
Thomas de Tijger
-
Jazzy de Eenhoorn Haakpatroon
-
Frederic de Vos - Gratis Nederlandstalig haakpatroon
Creatieve, enthousiaste en lieve Iris van Meer is het gezicht achter Een Mooi Gebaar en vertaalt, ontwerpt en deelt meer dan duizend haakpatronen met jullie op dit stukje internet.
Mijn verhaal, over hoe ik van onhandige knutselaar toch nog creatieve ondernemer ben geworden, lees je hier: Mijn Verhaal
Als je contact met Iris wil opnemen, ga je naar de contactpagina










































