Hoeveel garen heb je nodig voor een haakpatroon?
Je staat in de wolwinkel, je ziet een prachtig bolletje garen, en dan die vraag: hoeveel heb ik eigenlijk nodig? Te veel kopen is zonde van je geld, te weinig is nog erger. Want halverwege je project zonder garen zitten, en dan ontdekken dat de verfbatch niet meer leverbaar is... dat wil niemand meemaken.
In deze gids vind je alles wat je nodig hebt om de juiste hoeveelheid garen te berekenen. Van een snelle overzichtstabel per project tot de precieze berekenmethode met een proeflapje. En alles daartussenin.
Ga meteen naar
Sneloverzicht: hoeveel garen per project?
De onderstaande tabel geeft een richtlijn. Het exacte aantal meters hangt af van het patroon, je haakspanning en het type steek. Gebruik deze tabel als startpunt, niet als absolute waarheid.
| Project | #3 DK / Double Knit | #4 Aran / Worsted | #5 Chunky / Bulky |
|---|---|---|---|
| Sjaal (150 x 25 cm) | 300-400 m | 200-300 m | 100-150 m |
| Muts (volwassene) | 100-150 m | 80-120 m | 50-80 m |
| Handschoenen / wanten (paar) | 100-150 m | 80-100 m | 50-70 m |
| Sokken (paar) | 300-400 m | 200-300 m | - |
| Babydekentje (75 x 100 cm) | 600-800 m | 400-600 m | 250-350 m |
| Woondeken (130 x 170 cm) | 2.000-2.500 m | 1.500-2.000 m | 800-1.200 m |
| Knuffel (20-30 cm) | 150-250 m | 100-200 m | 50-100 m |
| Tas / shopper | 200-350 m | 150-250 m | 80-150 m |
| Vest (dame, maat M) | 1.200-1.600 m | 800-1.200 m | 500-700 m |
| Trui (dame, maat M) | 1.000-1.400 m | 700-1.000 m | 400-600 m |
| Topje / zomershirt (dame) | 500-700 m | 350-500 m | - |
| Granny square deken (150x200) | 2.500-3.500 m | 2.000-2.800 m | 1.200-1.800 m |
| Kussenhoes (40x40 cm) | 150-250 m | 100-200 m | 60-120 m |
Let op: de symbolen bovenin de tabel (#3, #4, #5) staan als garen-gewichtscategorie op het label van je bolletje. Twijfel je over welke categorie jouw garen is? Lees dan onze uitleg over garen en hun diktes.
Wil je met andere diktes werken? Kijk dan in deze tabel:
De proeflapje-methode: zo bereken je het precies
Wil je het echt zeker weten? Dan is een proeflapje de meest betrouwbare methode. Het kost je een kwartiertje, maar het bespaart je een hoop frustratie.
Stap 1: Haak een proeflapje
Haak een lapje van 10 bij 10 centimeter in de steek die je voor je project gaat gebruiken, met het garen en de haaknaald die je hebt gekozen.
Stap 2: Weeg je proeflapje
Leg je proeflapje op een keukenweegschaal en noteer het gewicht in grammen. Stel: je proeflapje weegt 8 gram.
Stap 3: Bereken hoeveel garen je nodig hebt
Gebruik deze formule:
(Oppervlakte van je project / 100) x gewicht proeflapje = benodigd garen in grammen
Rekenvoorbeeld: je wilt een sjaal haken van 150 x 25 cm. De oppervlakte is 3.750 vierkante centimeter. Je proeflapje van 10x10 cm weegt 8 gram.
(3.750 / 100) x 8 = 300 gram garen
Stap 4: Reken om naar bollen
Op het label van je garen staat hoeveel gram er op een bol zit. Stel: een bol weegt 100 gram. Dan heb je 300 / 100 = 3 bollen nodig. Koop altijd een bol extra voor de zekerheid.
Alternatief garen? Zo reken je meters om
Het patroon vraagt om een specifiek garen, maar jij wilt iets anders gebruiken. Dat kan, maar je moet even rekenen. Het aantal meters per bol verschilt namelijk per merk.
Stap 1: Bereken het totaal aantal meters dat het patroon vraagt. Stel: het patroon vraagt om 5 bollen van 200 meter = 1.000 meter.
Stap 2: Kijk op het label van jouw garen hoeveel meter er op een bol zit. Stel: jouw bollen bevatten 150 meter per bol.
Stap 3: Deel het totaal door het aantal meters per bol: 1.000 / 150 = 6,7 bollen. Koop dus 7 bollen.
Belangrijk: controleer altijd of je garen dezelfde gewichtscategorie heeft. Als het patroon #4 Aran vraagt en jij gebruikt #3 DK, klopt de stekenverhouding niet en wordt je project een heel andere maat.
Waarom je garen uit dezelfde verfbatch moet kopen
Op elk garenlabel staat een verfbad-nummer (batch number of dye lot). Garen uit verschillende verfbatches kan subtiel van kleur verschillen, zelfs als het om hetzelfde garen gaat. Bij een klein project zoals een muts maakt dat niet uit. Maar bij een trui of deken zie je het verschil direct: de ene helft is net iets warmer of koeler van kleur dan de andere.
Koop daarom altijd al je bollen in een keer, met hetzelfde verfbad-nummer. Kun je niet genoeg bollen met hetzelfde nummer vinden? Haak dan afwisselend twee rijen uit de oude batch en twee rijen uit de nieuwe batch. Het kleurverschil valt dan veel minder op.
5 factoren die je garenverbruik beinvloeden
1. Je haakspanning
Haak je van nature strak? Dan verbruik je minder garen dan iemand die los haakt. Het verschil kan oplopen tot 15-20% bij een groot project. Daarom is een proeflapje zo belangrijk.
2. De steek die je gebruikt
Vasten verbruiken minder garen dan stokjes, en stokjes minder dan dubbele stokjes. Open steken (zoals een netsteek) gebruiken minder garen dan dichte steken. Het patroon gaat uit van een specifieke steek: wissel je van steek, dan klopt de garenberekening niet meer.
3. De maat van je haaknaald
Een grotere haaknaald maakt grotere steken, wat meer garen verbruikt. Volg de aanbevolen naalddikte op het garenlabel of in het patroon. Wil je een lossere drapering? Ga dan een halve maat groter, maar reken 10-15% extra garen.
4. Randen en afwerking
Een trui met ribbels aan de onderkant en manchetten gebruikt meer garen dan een trui zonder. Hetzelfde geldt voor franjes, pompons of een gehaakte rand rond een deken. Reken 10-15% extra voor afwerking als het patroon dat niet apart vermeldt.
5. Meerkleurig haken
Werk je met meerdere kleuren? Verdeel je totale garenbehoefte dan per kleur op basis van het patroon. Bij een granny square deken gebruik je vaak 3-5 kleuren. Tel per kleur hoeveel squares je maakt en vermenigvuldig dat met het garenverbruik per square.
Handige links
Veelgestelde vragen over garen berekenen
Hoe weet ik hoeveel garen ik nodig heb als er geen patroon bij zit?
Gebruik de proeflapje-methode hierboven. Haak een lapje van 10x10 cm, weeg het, en vermenigvuldig het gewicht met de oppervlakte van je project gedeeld door 100. Heb je geen weegschaal? Gebruik de overzichtstabel aan het begin van dit artikel als richtlijn.
Waarom heb ik meer garen nodig dan het patroon aangeeft?
Dit komt meestal door een strakkere of lossere haakspanning dan de ontwerpster, of doordat je een andere steek gebruikt. Ook het wisselen van garenmerk kan invloed hebben: niet elk #4 Aran-garen is even dik. Maak altijd een proeflapje met jouw garen en jouw haaknaald voordat je begint.
Kan ik garen van verschillende merken door elkaar gebruiken?
Ja, zolang ze dezelfde gewichtscategorie hebben en dezelfde vezelsamenstelling. Mix geen katoen met wol in een project dat gelijkmatig moet aanvoelen, want die garens rekken en krimpen verschillend na het wassen. Voor een granny square deken met veel kleuren werkt het prima, zolang elk garen maar dezelfde dikte heeft.
Hoe bewaar ik garenresten het beste?
Wikkel restjes garen losjes op en bewaar ze in een afsluitbare zak met het label erbij (merk, kleur, verfbad). Noteer hoeveel meter er nog op zit. Zo kun je bij een volgend project je restjes opmaken zonder opnieuw te hoeven kopen. Kleinere restjes zijn perfect voor amigurumi-details of een randje.
Wat betekent "looplengte" op een garenlabel?
De looplengte (ook wel "meterage" of "yardage" genoemd) is het aantal meters of yards garen dat op een bol zit. Dit verschilt per merk en per gewichtscategorie. Bij het omrekenen tussen garens vergelijk je altijd de looplengte, niet het gewicht. Een bol van 100 gram dik katoen bevat veel minder meters dan een bol van 100 gram dunne wol.
Creatieve, enthousiaste en lieve Iris van Meer is het gezicht achter Een Mooi Gebaar en vertaalt, ontwerpt en deelt meer dan duizend haakpatronen met jullie op dit stukje internet.
Mijn verhaal, over hoe ik van onhandige knutselaar toch nog creatieve ondernemer ben geworden, lees je hier: Mijn Verhaal
Als je contact met Iris wil opnemen, ga je naar de contactpagina