Alles wat je wilt weten over haaknaalden

Haken is een handwerk techniek waarbij je een specifiek stuk gereedschap gebruikt, de haaknaald, om van lussen draad een stof te maken. De haaknaald bestaat uit de punt, de keel, de schacht, de grip en de handgreep. Haaknaalden komen in verschillende maten en worden van verschillende materialen gemaakt. Op deze pagina lees je alles wat je zou kunnen willen leren over haaknaalden.


Anatomie van de haaknaald

De punt van de haaknaald is het einde van de haak, die je door de steken heen duwt. Je hebt haaknaalden met hele ronde punten, of met wat scherpere punten. Als de punt te scherp is, dan splijt je garen als je haakt. Bovendien kun je dan je vingers bezeren, omdat je steeds met de haaknaald op hetzelfde plekje van je vingers van de niet-dominante hand uitkomt. Als je punt te rond is, kom je soms moeilijk tussen strakke steken door, zoals bijvoorbeeld voor amigurumi.

De keel is het “haak”-gedeelte van de haaknaald, dat het garen vangt en waarmee je het garen door de steken of lossenruimtes heen trekt.

De schacht is het deel dat de lussen waar je op dat moment mee werkt op hun plek houdt. De diameter van de schacht bepaald de maat van de steken en is dan ook de maat van de haaknaald.

De handgreep zorgt voor balans en werkt als een soort hefboom door het gewicht. Er is een grote variatie in handgrepen en daardoor in haaknaalden.

De grip zit niet op elke haaknaald, maar is het platte deel waar je je duim en wijsvinger op houdt. In onderstaande foto’s zie je cijfers op de grip staan. Vooral ergonomische haaknaalden, of haaknaalden die eigenlijk meer ter decoratie zijn, hebben dit deel niet.


Maten van de haaknaald

De schacht van de haaknaald bepaalt de maat. De meeste haaknaalden hebben in ieder geval de metrische aanduiding, maar in patronen vind je ook wel eens de UK en US terminologieën terug. Ik snap persoonlijk vooral niet zoveel van de USA maat, maar kom die eigenlijk ook nauwelijks tegen. In onderstaande tabellen vind je de verschillende maten netjes op een rijtje.


Materiaal van de haaknaald

Haaknaalden worden in veel verschillende materialen uitgebracht. De goedkoopste haaknaalden, die vaak ook bij kant-en-klaar-pakketjes zitten, zijn van plastic en zijn écht de moeite van het haken niet waard. Eén stapje beter is de aluminium haaknaald, zonder grip. Die zijn vaak erg goedkoop, maar er lang mee haken zorgt voor groeven in je handen. Ze zijn wél weer heel handig voor projecten waarbij je veel lusjes opneemt, zoals  bijvoorbeeld bij tunisch haken.

Er bestaan ook houten haaknaalden en naalden van bamboe. Fijn omdat ze lekker in de hand liggen, maar gevoelig voor slijten, waardoor de maat niet meer overeenkomt met de maat die je denkt dat de haaknaald is.

Ergonomische haaknaalden zijn aan te raden als je van haken écht je hobby maakt. Je weet dan dat je een goede houding kúnt hebben met de haaknaald in je handen. Bijkomend voordeel: de kleuren staan vaak voor een bepaalde maat, waardoor je altijd de goede haaknaald kunt pakken.